أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
422
قانون ( فارسى )
6 - در حالاتى كه زخم هست و به معالجهاش مشغولى ، بيمار نبايد به هيچ وجه به آب نزديك شود و زخم از آب تر شود . اگر بيمار لجاجت كرد و خواست حتما تنشويى كند ، بايد پارچهاى را با داروهاى مرهمى لازم اين حالت بيندايى و زخم را بدان چنان بپوشانى كه آب به زخم نرسد ، و در اين باره هر حيلهاى را مىدانى به كار ببر ! فصل ششم زخم دردناك ورم كرده زخمهايى كه درد دارند و ورم كردهاند ، نبايد در علاجشان شتاب به خرج دهى ؛ صبر و حوصله مىخواهد . بايد بدانى كه در زخم ورم كرده تا ورم را فرو نشانى از خوب شدن خبرى نيست . پس بايد اول ورم را از بين ببرى و بعدا به علاج اصلى زخم بپردازى . - ورم را چگونه و به چه وسيلهاى فرومىنشانى ؟ - دستور اين است كه در مرحلهء اول بايد كارى كنى كه داروهاى سردىبخش و خشكاننده بر آن تأثيرگذارند . در مرحلهء دوم كوشش كن كه ورم كرده از سفتى دست بردارد و سست و شل شود ، و سپس علاج عمومى ورم را به كار گير ! در علاج هر زخمى در بدن - از سر تا قدم - كه داراى ورم آماسيده و دردآور باشد ، انار شيرين را با شرابى گسمزه بپز و بر ورمكرده بگذار ! كه در علاج چنين ورمهايى ويژگى دارد و در رسانيدن ورمهاى ديگر نيز مفيد فايده است . هنگامى كه زخم ورم كرده را زير معالجه گرفتهاى چيزى را دستور كار خويش قرار ده ! مثلا اگر ديدى زخم از اثر مرهم سياه سرخرنگيش بيشتر شد يا تاول زد ، به جاى مرهم سياه داروهاى سردگرداننده و مرهم سفيد به كار ببر ! اگر مرهم سفيد به كار بردهاى و ديدى كه ورم كرده زخم سست و فروهشتهتر از حالت متوقع يا سفتتر از آن شد ، لازم است دست از استعمال مرهم سفيد بردارى و مرهم سياه يا غير مرهم سياه كه همان تأثير مرهم سياه را داشته باشد استعمال كنى . فصل هفتم زخمهاى درونى چيزى را كه در اين بحث مىآوريم ، حالت تركبردگى و شكافتگى درونى است كه در احشاء رخ مىدهد و بنابراين حدس كه ترك يا شكاف ايجاد شده است ، بايد كارى كرد كه شكافته يا ترك برده برهم جوش داده شود و نگذارى كه خون در اندرون آسيبديده منعقد و سخت گردد يا نزيف خون روى دهد .